1 Tat 1 Hikaye: Taco


Hikayelerini merak ettiğimiz yiyeceklerin geçmişlerine yolculuk etmeye kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bu defa da Meksikalıların imza lezzeti olan Taco’nun geçmişine ışık tutalım istedik.


Hemen hemen birçok yemekte karşılaştığımız üzere Taco’nun da geçmişi bir hayli karışık. Yemek tarihçileri kesin ifadeler kullanmaktan kaçınıyor. Tam olarak hangi tarihte ve ne zaman ilk kez yapıldığında dair muhtelif efsaneler söz konusu.


Ancak genel çerçeveyi çizmek gerekirse; Taco’nun kökeninde mısırdan elde edilen bir hamur türü yatıyor. Mısırın, Antik Meksika kültürü için oldukça önemli bir tahıl olduğunu biliyoruz.

Milattan önce 1500’lü yıllardan başlayarak; Meksika’da mısırın kireçli suda ıslatılıp alkali bir çözelti içinde pişirildiğini, yıkandığını ve daha sonra kabuğundan arındırılarak bir hamura dönüştürüldüğünü bize yemek tarihçileri söylüyor. Bu işlem taco ve tortilla yapımının en ilkel hali olduğunu ortaya koyuyor.


Gelelim daha yakın zamanlara ve taco’nun kimlik kazanmaya başladığı yıllara. 18. Yüzyılda Meksika’daki gümüş madencileri ile ilişkisinin kuvvetli olduğuna inanılıyor. Gümüş madenlerinde çalışan madenciler, barutu bir kağıda sararak yerin altındaki kaya yüzeylerine açtıkları deliklere yerleştirirlermiş. Madendeki saklı cevherleri çıkartmak için barut ile dolu bu kağıt parçalarını daha sonra ateşleyip, patlatırlarmış. Madenciler bu barut dolu kağıt parçalarını “taco” olarak nitelerlermiş.


Yazılı kaynaklarda taco ile ilintili ilk bulgulara 19. Yüzyılın sonrasında rastlanıyor. Tarif edilen ilk taco tipinin ismi ise tacos de minero yani madeci taco’su olarak kabul görüyor. Bu hikayeden yola çıkarak, taco’nun işçi sınıfının ve düşük gelir düzeyine sahip toplulukların tercih ettiği bir yiyecek olduğunu söylemek mümkün. Elbette bugün bizim bildiğimiz taco ile o günlerdeki taco arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Öncelikle ilk zamanlarında taco bugünkü ikonik U-formuna sahip değil. Mısırdan elde edilen tortilla lavaşına acılı iç malzemesi konuluyor ve adeta bir dürüm gibi sarılarak yeniliyor. Hem doyurucu hem de ucuz. Günümüze göre bir diğer önemli farklılık ise, tortilla lavaşının ilk zamanlarda yumuşak olması. Taco’nun çıtır çıtır kızarmış dış yüzeyini elde etmesi ilerleyen yıllarda Amerika’da geçirdiği dönüşüme tekabül ediyor.

Meksikalı işçiler çoğunluklu demir yollarında ucuz iş gücü olarak 1905 yılında Amerika’ya göç etmeye başlamasıyla birlikte taco’nun kaderi tıpkı o göçmen Meksikalılar gibi değişime uğruyor. Daha sonrasında Meksikalı göçmen kadınlar seyyar el arabalarında Los Angeles’in sokaklarında bir sokak lezzeti olarak taco satmaya başlıyorlar. İşte Amerikalılar ilk kez bu şekilde Meksikalı taco ile tanışıyorlar. Bu dönemde taco halen yumuşak tortilla’lar ile servis ediliyor. Acılı ve bol malzemeli yapısıyla Amerikalılar için oldukça egzotik ve farklı bir lezzet olduğundan büyük bir ilgiye mazhar oluyor.


1920’lere gelindiğinde de artık taco için asimilasyon kaçınılmaz oluyor. Amerikan malzemelerin oyuna girmesiyle tam anlamıyla iki kültür arasında bir füzyon gerçekleşiyor. Cheddar peyniri, marul ve domates gibi malzemeler artık standart tarifte yerlerini alıyor.


Amerikanlaşan her şey gibi 1940’lara gelindiğinde, taco’nun artık hızlı yapılan, kolay pazarlanabilen ve pratik bir yiyecek olması gerekiyor. Bu ihtiyaçla önceden kızartılmış U-şeklindeki taco’lar ortaya çıkar ve Meksikalılar bu fikrin patentini alırlar. Ardından büyük fast food zinciri Taco Bell devreye girer ve taco, başta Amerika’da ardından tüm dünyada en popüler yemekler arasında yerini alır.


Bugün itibariyle artık Taco Meksika gastronomisin vazgeçilmez bir parçası. Üstelik 2000’lerden bu yana Meksika restoranları, Taco’nun Amerikanlaşmasına dur demek için büyük bir gayret gösteriyorlar. Orijinal Meksika tarifinde peynir veya marul yok. Onların yerine; aromalı et, kişniş, turp dilimleri, ızgara soğan ve çeşitli acı soslarla doldurulmuş yumuşak mısır ekmeği karşımıza çıkıyor. Ve işin ilginci de Meksikalar özüne dönmeye karar verdiklerinden beri Amerikalılar taco’ya daha aşık oluyorlar…


Bu bilgiler ışığında yiyeceğiniz ilk taco’da bizi yad edersiniz artık 

Şimdiden afiyet olsun, bir sonraki Bir Tat, Bir Hikaye yazısında görüşmek üzere….

Kaynaklar:

Twisted Taco, History of the Taco

Yazının Linki

Smithsonian Mag, Where did the Taco come from?

Yazının Linki

25 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör